Het is nu ma jan 22, 2018 4:21 pm




Plaats een nieuw onderwerp Antwoord op onderwerp  [ 1 bericht ] 
24 oktober 1929: Zwarte donderdag 
Auteur Bericht
Avatar gebruiker
kniébolo

Geregistreerd:
wo jan 02, 2013 3:51 pm
Berichten: 521
Bericht 24 oktober 1929: Zwarte donderdag
De donderdag van 24 oktober 1929, morgen 84 jaar geleden, is de geschiedenis ingegaan als ‘Zwarte Donderdag". Hitlers ge-
luk begon met een ongeluk toen door de dramatische koersval op de Amerikaanse beurs de wereld in een ongekende econo-
mische crisis werd gestort. In het labiele Duitsland kwam de klap veel harder aan dan in andere landen. De nazi’s veerden jui-
chend op, Hitler rook zijn kansen. Voor een agitator als Hitler waren dit de ideale omstandigheden voor een opruiende politiek.
Aan de horizon begon voor hen een dageraad te gloren. De destabiliserende economische depressie was een wind die Hitler in
de zeilen blies. Hij mocht dromen over een nog grotere malaise die hem een toekomst als de redder des vaderlands en Duits-
lands sterke man zou brengen. Hitlers stemmenwinst hield gelijke tred met de stijging van de werkloosheid en hij was dan ook
als de dood dat het tij zou keren. Toen hem werd gezegd: "Sie sind nur da, weil die Not da ist", had hij zijn antwoord klaar.
"Ja, wenn das Glück da wäre, dann brauche ich nicht da zu sein." (1)

Een plooibaar maar uitgemergeld volk was de uitputting nabij. De ellende in alle soorten en maten kende geen onderbreking meer
en was nauwelijks te dragen. Uit alle lagen weerklonk een eensgezinde noodkreet: "Zo gaat het niet langer!" Regeringen vielen als
dominostenen. De boerenstand lag ter aarde en ambachten stortten in. Miljoenen werklozen belegerden de arbeidsbureaus en el-
ke dag werden het er meer. Een hyperinflatie vaagde de vermogens van de bezittende klasse en de middenstand weg, maar ook
de schulden van de grootgrondbezittters en industriëlen. De drukpersen spuugden alle dagen van de week en 24 uur per dag bank-
biljetten uit die met wagonladingen werden vervoerd. Verzekeringsmaatschappijen en de ene bank na de andere gingen over de
kop. Failissementen waren aan de orde van de dag en men nam niet eens meer de moeite ze te publiceren.

Hongerige bedelaars, oud en jong, met armloze mouwen of beenloze broekspijpen, bevolkten de straten. Op de straathoeken ston-
den bedelende blinden met een bord om hun nek: "kein Haus-keine Arbeit-kein Fressen-Hilfe bitte". Tussen schurftige ratten in de
open riolen speelden tuberculeuze kinderen die in de stinkende sloppen niet het licht hadden gezien maar ellendige duisternis. Een
predikant schreef hierover: "Het leven tussen de troosteloze huurkazernes is een verraad aan Gods Tien Geboden." Op de akkers
hielden boeren met jachtgeweren de wacht om te voorkomen dat de aardappelen geroofd werden. Het aantal zelfmoorden vertien-
voudigde. Speculanten en beurshandelaren sprongen uit de ramen van de gebouwen waar ze voorheen heer en meester waren
geweest. Voetgangers meden de trottoirs rond hoge gebouwen om niet geraakt te worden door een neerploffende zelfmoordenaar.
Het was geen macabare grap dat een hotel vooruitbetaling vroeg wanneer een gast een kamer op een van de hoogste verdiepingen
wilde. In sommige plaatsen werd van tijd tot tijd de gastoevoer afgesloten om het aantal zelfmoorden te beperken.

De lasten en de grote sociale woelingen die de democratie van de republiek hadden meegebracht, waren voor de kleine man on-
draaglijk geworden. Hij werd verscheurd door de angsten die voortkwamen uit de nederlaag van 1918 en Versailles, de Grote In-
flatie van 1923, de communistische dreiging en het joodse gevaar met zijn occulte geheime genootschappen. Hitler, door ver-
schijning en banaal gedrag zelf de kleinburger bij uitstek, begreep hun angsten. Elke crisis was voor hem een traktatie. Wat hij
predikte was nationalistisch en socialistisch en van beide werelden beloofde hij het beste. De boeren beloofde hij bescherming,
de arbeiders brood en zekerheid. Hij zou het oude aanzien van het leger herstellen en de jeugd gaf hij de aandacht die de Wei-
marregering nimmmer had kunnen opbrengen. Hij preludeerde op wat zou volgen door uit te roepen: "Grosse Führer kommen fast
immer aus dem Chaos, aus der richtigen Ordnung kommen sie selten." Hij gaf weer hoop door het leger van de berooiden, de ge-
frustreerden, de ontmoedigden, de vernederden en de haatdragenden een wedergeboorte te beloven. Kortom, de bevrijding van de
spookbeelden uit het verleden. En dat sloeg aan van de man die met zijn gevoelvolle antennes voor de vibraties van de volksgeest
op het juiste moment en op de juiste plaats de juiste dingen zei.

Met de val van de monarchie nog vers in het geheugen en de vrees voor een Sovjet-Duitsland, wist de Weimarregering niet anders
dan het oproer van het proletariaat met de blanke sabel en blinkende bajonetten te bestrijden. De Nederlandse journalist Jacques
Gans (2) die toen in Berlijn vertoefde noemde dat "een pogrom op de bezitslozen." Hitler zag hoe de kloof tussen volk en regering
steeds breder werd en wierp zich op als de woordvoerder van de kleine man. Hij hoefde niet eens te overdrijven om de noden in
de donkerste kleuren te schilderen.

De Franse kranten schreven: "Hitlère, c'est la guerre." Duitse kranten maanden: "Wer Hitler wählt, wählt den Krieg." Ze werden
voor oorlogshitsers uitgemaakt. Met leuzen als "Wer will, daß es anders wird, wählt Hitler "en "Unsere letzte Hoffnung: HITLER",
wonnen de nazi’s in de volgende verkiezingen slag na slag. De nazi’s vormden een beweging waar men niet meer aan voorbij kon.
De zogenoemde Saalschlachten en bloedige straatgevechten tussen communisten, nazi’s en de politie behoorden tot het alge-
hele beeld van elke dag. In de straten van de grote steden, vooral in Berlijn, ging het er woest en ruig toe, - er waren gebieden
waar de Schutzpolizei zich alleen in driedubbele bezetting op straat waagde. Een vreedzaam mens waande zich in Berlijn in een
stierengevechtarena. Een SA-man die meer dood dan levend werd afgevoerd riep met zijn laatste woorden uit: "Lieber im Feuer
der Revolution verbrennen als auf dem Misthaufen dieser Republik Verfaulen."

Veldmaarschalk Hindenburg, de stokoude president en Ersatzkaiser van de Weimarrepubliek, gold als de belichaming van de Duit-
se soldatendeugd. Hij was monarchist in hart en nieren en hij had een grondige hekel aan Hitler. Hij was al enigszins seniel en
traag van begrip, maar hij had de lofwaardige gewoonte ogenblikkelijk weer bij de pinken te zijn zodra hij de naam Hitler hoorde.
"Hitler" zo zei hij tegen zijn secretaris, "is maar een ijdele, loslopende Bohémien. Dat de mensen bang voor hem zijn kan ik waar-
achtig niet begrijpen." Wat aanzien betreft ving bij hem de mens pas aan bij de rang van luitenant en Hitler was maar korporaal
geweest. Hindenburg dacht er in de verste verte niet aan de voormalige decoratieschilder op de stoel van Bismarck te zetten. Hij
zelf had al drie oorlogen meegemaakt, in 1866, 1870/71 en 1914/18, en vreesde een vierde wanneer Hitler aan de macht zou ko-
men. Toen hij bereid was Hitler te ontvangen, liet hij hem als een rekruut voor zijn bureau staan. Hij kon hem hooguit de onbedui-
dende post van Minister van Posterijen toezeggen. Voor Hitler met zijn torenhoge ego en overmatige eigendunk was dat, in de
woorden van Goebbels, "eine abgrundtiefe Beleidigung."

Menige Duitser greep in die tijd naar Heinrich Heine’s bekendste dichtregels die hij een eeuw eerder in zijn Parijse toevluchts-
oord geschreven had en vaak aangehaald om Duitslands misère te beschrijven:
"Denke ich an Deutschland in der Nacht,
so bin ich um den Schlaf gebracht,
ich kann nicht mehr die Augen schliessen,
und meine heissen Tränen fliessen."

Noten:

(1) Hitler had uit zijn mislukte putsch van november 1923 de consequemties getrokken. Hij wilde op legale wijze aan de macht
komen. Hij verkondigde: "Het zal wat langer duren om ze te overstemmen in plaats van ze neer te schieten, en dan zal hun
grondwet ons aan de macht helpen."

(2) http://www.trouw.nl/tr/nl/4512/Cultuur/ ... ntje.dhtml
--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Bronnen:

William Shirer: : Berlin Diary"
Sefton Delmer: "De Duitsers en ik"
Albert Speer: "Erinnerungen"
Jacques Gans: "Berlijns dagboek"
Willem Maas: "Jacques Gans"
Hans Sahl: "Memoires van een moralist"
Otto Friedrich: "Voor de zondvloed"

_________________
Voorheen Sauerkraut (gaat door met vissen)


wo okt 23, 2013 2:53 pm
Profiel
Geef de vorige berichten weer:  Sorteer op  
Plaats een nieuw onderwerp Antwoord op onderwerp  [ 1 bericht ] 


Wie is er online

Gebruikers op dit forum: Geen geregistreerde gebruikers. en 2 gasten


Je mag geen nieuwe onderwerpen in dit forum plaatsen
Je mag niet antwoorden op een onderwerp in dit forum
Je mag je berichten in dit forum niet wijzigen
Je mag je berichten niet uit dit forum verwijderen

Zoek naar:
Ga naar:  
Alle rechten voorbehouden © STIWOT 2000-2012. Privacyverklaring, cookies en disclaimer.

Powered by phpBB © phpBB Group