Het is nu do sep 20, 2018 10:58 pm




Plaats een nieuw onderwerp Antwoord op onderwerp  [ 932 berichten ]  Ga naar pagina Vorige  1 ... 59, 60, 61, 62, 63
Ter herinnering aan.. 
Auteur Bericht
Avatar gebruiker
arwanda1465

Geregistreerd:
za sep 18, 2010 8:40 pm
Berichten: 537
Woonplaats: Ergens in Nederland
Bericht Re: Ter herinnering aan..
.
Carel Wilhelm GERSDORF (49 jaar)
.

Afbeelding
Foto: Het Grote Gebod


Geboren vrijdag 19 april 1895 te Amsterdam (NH).

Zoon van Carel Wilhelm GERSDORF en Martha Lubberta van HARDEVELD.


Afbeelding
Algemeen Handelsblad (A.B.), zondag 21 april 1895

Religie: Gereformeerd.

Op donderdag 21 april 1921 te Amsterdam (NH) gehuwd met Johanna Hendrika
SCHOONDERBEEK.

Uit dit huwelijk twee zoons geboren te Arnhem (GL);

Carel W. januari 1927 en
Lodewijk K. november 1929.

Woonplaats Arnhem, Van Heemstralaan 81.

Carel van kantoorbediende via koopman in sigaretten, via leider der tabaksfabrieken
naar de functie van directeur Turmac te Zevenaar (GL).


Turmac Zevenaar

Zevenaar was in het beging van de twintigste eeuw een slapend plattelandsstadje. Dat veranderde met
de komst in 1920 van de Turmac-sigarettenfabriek. Turmac werd een grote werkgever voor Zevenaar
en omgeving en in veel opzichten een voorbeeld voor sociaal beleid.

Vanaf het eerste begin besteedt de Turmac veel geld aan de sponsering van de sport. Al in de jaren
twintig wordt het Nederlands Olympisch Comite financieel gesteund. Zo lezen we in een advertentie
in 1924:
"Weet u dat U door het rooken van Turmac Cigaretten het Olympisch Comite in zijn streven kunt
steunen?"


Het bedrijf groeide snel. In 1924 had het 5% van de sigarettenmarkt in Nederland in handen, in 1930
40%. In 1925 werd de Turmac Voetbal Vereniging opgericht. Op 12 september 1927, Carl is dan leider
van de tabaksfabriek, brengt prins Hendrik, echtgenoot van koningin Wilhelmina, een bezoek aan de
Turmac in de Kerkstraat in Zevenaar. Bij deze gelegenheid wordt de fabriek "Hofleverancier". In 1932
werden de eerste Molins sigarettenmachines geplaatst.
In verband met de scherpe concurrentiestrijd als gevolg van de economische crisis werd in juni 1933
ook de productie van sigaren, pijptabak en shag ter hand genomen. In 1933 werkten er 1154 mensen;
de mannen voornamelijk als machinebedienaar en monteur, de vrouwen als inpakster en de kinderen
als losmakers van de tabak. In 1934 voertTurmac een doorbetaalde vakantie van drie dagen in. In het
jaar 1935 werden er circa 1,2 miljard sigaretten geproduceerd, in 1939 was dit gestegen tot 1,3 miljard.


Turmac Voetbal Vereniging in de jaren dertig, geheel rechts erevoorzitter Gersdorf.
Afbeelding
Foto: Liemershistorie


De jaren van de Tweede Wereldoorlog (1940-1945) hebben diepe sporen nagelaten. Toen in 1939 de
oorlogsdreiging steeds duidelijker werd, groeven Turmacmensen loopgraven nabij de fabriek achter
kasteel Enghuizen om in noodgevallen een schuilplaats te hebben. Korte tijd daarna richtte de directie
in verband met de kans op een bombardement een vrijwillige brandweer op. In juni 1940 kwam er een
algemeen rijverbod voor auto’s, zodat alle tabak en tabaksproducten voortaan met paard en wagen
moesten worden vervoerd. Eind 1941 was er gebrek aan contant geld. De werknemers ontvingen daar-
om van 6 december 1941 tot 14 maart 1942 hun loon in de vorm van tegoedbonnen.
Het aantal vrouwen en meisjes dat bij Turmac werkte daalde sterk. Het aantal mannen daalde ook.
In 1942 werden er vier gevorderd om in de Duitse oorlogsindustrie te gaan werken, in 1943 nog eens
93 mannen.

Directeur Carl Wilhelm Gersdorf hielp in het geheim gevluchte medewerkers en krijgsgevangenen aan
onderduikadressen en levensmiddelen, adviseerde de KP (Knokploeg, onderdeel van het verzet) in zijn
omgeving en liet in de fabriek door een speciale groep arbeiders de bekende armbanden met de Oranje
Leeuw voor de KP maken. Het transport van deze armbanden verzorgde hijzelf.
Toen hij in het openbaar op het station Zevenaar sloffen sigaretten uitdeelde aan krijgsgevangenen die
per trein naar Duitsland werden vervoerd, werd hem dit zwaar door de Duitsers aangerekend.

Diverse malen heeft hij de SD getrotseerd en met zijn scherpzinnigheid was hij hun steeds de baas.

Op zaterdag 9 september 1944 ontbood de SD hem telefonisch. Toen hij zich kwam melden werd hij
gearresteerd en nog diezelfde dag, tijdens zijn transport, in de buurt van Beekbergen met een nek-
schot van het leven beroofd.



De vader van Loekie Gersdorf, een klasgenoot van mij, was directeur van de Turmac sigaretten
fabriek in Zevenaar. Hij werd op een dag telefonisch ontboden bij de SD in Arnhem. Hij was zich
van geen kwaad bewust en dacht dat ze een bestelling wilden plaatsen, dus meldde hij zich daar.
Hij werd meteen gearresteerd en van het SD hoofdkwartier aan de Utrechtseweg 52, door een
paar SD-ers naar Apeldoorn gebracht. Waarom is nooit duidelijk geworden. Onderweg lieten ze
hem bij Beekbergen uitstappen. Ze schoten hem met een nekschot dood, lieten het lijk liggen en
rapporteerden: "Auf der Flucht erschossen".
De politie moest de rommel maar opruimen....


Uit het politierapport te Apeldoorn:

Op 9 september 1944 te omstreeks 22.00 uur is op de Arnhemseweg
in de gemeente Apeldoorn de te Arnhem woonachtige Carel Wilhelm
Gersdorf, directeur-generaal van de Turmacfabrieken, die blijkens
telefonische mededeling van de Sicherheitspolizei te Arnhem per auto
werd overgebracht naar het concentratiekamp te Amersfoort, ter plaat-
se bij een poging tot ontvluchting, doodgeschoten.


Afbeelding
Foto: Acedemia


Afbeelding
Algemeen Handelsblad, dinsdag 12 september 1944


Carel Wilhelm GERSDORF is bijgezet in het familiegraf op de begraafplaats
Moscowa te Arnhem

Afbeelding
Foto: Online-begraafplaatsen, 12 juli 2011


Gedenksteen

De Eusebiuskerk of Grote kerk in Arnhem is de grootste en voornaamste Protestantse
kerk van Arnhem. In deze kerk is gedenksteen opgericht ter nagedachtenis aan de
dertien gemeenteleden die tijdens de Tweede Wereldoorlog zijn gefusilleerd of in een
concentratiekamp zijn omgekomen. Carel Gersdorf is één van de dertien slachtoffers.

Gedenksteen in de Eusebiuskerk te Arnhem
Afbeelding
Foto: Oorlogsbronnen


In Zevenaar is een straat vernoemd naar Carel Gersdorf

Afbeelding
Foto: Google Street View, mei 2016


Na het einde van de oorlog moesten veel personen zich verantwoorden voor hun daden gepleegd tijdens
de bezetting. Zo ook Friedrich August ENKELSTROTH, geboren op 18 november 1906 te Twistringen in de
huidige Duitse deelstaat Nedersaksen.


Afbeelding
Het Parool, donderdag 12 februari 1948


Afbeelding
Limburgsch Dagblad, zaterdag 21 februari 1948


Na de uitspraak doodstraf werd zijn zaak later in cassatie behandelt en werd zijn
straf gewijzigd in 20 jaar gevangenisstraf.

Bij een vervolgprocedure bij het bijzondere strafkamer van de rechtbank te
's-Hertogenbosch veroordeelde men hem in april 1949 tot 15 jaar gevangenisstraf.

Afbeelding
Algemeen Handelsblad, woensdag 13 april 1949


F.A. ENKELSTROTH werd vrijgelaten op 28 augustus 1951 en kon als vrij man
terugkeren naar Duitsland. Hij overleed op 27 oktober 1955, 48 jaar oud te
Hamburg, Duitsland ....



Enkele Bronnen:


"Het Grote Gebod", Gedenkboek van het verzet in LO en LKP, Deel I en Deel II
H. van Riessen -e.a.-
Uitgever J.H. Kok, 4e druk, Kampen 1989

oorlogsgravenstichting.nl
www.academia.edu
www.apeldoornendeoorlog.nl
www.chrisvankeulen.nl
www.delpher.nl
www.exodushuissen.nl
www.online-begraafplaatsen.nl
www.oorlogsbronnen.nl

_________________
Alles sal reg kom as ons almal ons plig doen


zo sep 09, 2018 4:00 pm
Profiel
Avatar gebruiker
arwanda1465

Geregistreerd:
za sep 18, 2010 8:40 pm
Berichten: 537
Woonplaats: Ergens in Nederland
Bericht Re: Ter herinnering aan..
.
Jan GASIOROWSKI (33 jaar)
.

Afbeelding
Foto: Polish wargraves


Geboren dinsdag 2 mei 1911 te Rozalin in het district Konin, te Polen

Jan Gasiorowski is korporaal, heeft servicenummer 33339 en is ingedeeld bij het 9e Bataljon Jagers,
onderdeel van de Eerste Poolse Pantserdivisie.



De slag om Axel, Zeeuws Vlaanderen september 1944


Op 13 september 1944 komen de eerste troepen van de Eerste Poolse Pantserdivisie onder commando
van generaal majoor Maczek aan bij de grens van België met Zeeuws Vlaanderen. Er wordt halt gehou-
den, omdat op dat moment nog gevechten plaatsvinden door eenheden van de divisie in de omgeving
van het Belgische Gent. De aanwezige artillerie gaat wel onmiddellijk beginnen met inschieten op moge-
lijk toekomstige doelen, waarschijnlijk is dit de eerste beschieting van Hulst (ZL) geweest.

Op 14 september komt ook het gros van de pantserdivisie aan bij de grens en er volgt een reorganisatie
van de divisie, gericht op de bevrijding van Oost-Zeeuws-Vlaanderen.

De 3e Brigade wordt versterkt met delen van de 10e Brigade en krijgt de opdracht om Axel te bevrijden.

Het gros van de 10e Brigade blijft achter bij de grens (De Kling en Tromp-Wal) met als taak om "toezicht
te houden op Hulst".

Op zaterdag 16 september passeren de eerste eenheden, waaronder het 9e Bataljon Jagers, de grens bij
het Nederlandse Koewacht. De eenheden lopen vast bij de Bonte Koe, maken rechts-uit-de-flank en doen
vanaf de forten in de Spaanse linie tussen Hulst en Sas van Gent uit de Tachtigjarige Oorlog (1568-1648),
St.-Joseph, St.-Jacob, St.-Livinus, St.-Nicolaas, St.-Andries en Fort Ferdinandus, een vergeefse poging
het kanaal Axel-Hulst en de voorliggende door de Duitsers gestelde inundatie, over te steken bij de Twee-
de Verkorting.

Bij deze acties, het forceren van drie tot vier overgangen, sneuvelen veel Poolse militairen waaronder
Jan Gasiorowski.

Jan is vermoedelijk gesneuveld op of nabij de Axelsestraat tussen Fort Ferdinandus en Absdale.



De bevrijding van Koewacht gaat zonder slag of stoot

Koewacht was het eerste dorp in Zeeuws Vlaanderen dat werd bevrijd. In de vroege ochtend van
zaterdag 16 september 1944 reden militairen van de Eerste Poolse Pantserdivisie het dorp binnen.
Duitse militairen waren toen al twee dagen niet meer gesignaleerd.


De bevrijding van Koewacht verliep letterlijk zonder slag of stoot. Op donderdag14 september 1944
verlieten de Duitsers het vlassersdorp, de dag daarna hoorden de dorpelingen in de verte gerommel
en gedonder van kanonvuur en toen ze op 16 september wakker werden stonden er vreemde militai-
re voertuigen in de straat. Geen Engelsen, zoals iedereen had verwacht, maar Poolse militairen.


De toen 16-jarige Bennie van der Sijpt weet het nog goed:

"Er stond ‘Poland’ op hun uniformen. Toen wisten we dat Koewacht bevrijd
was". De Koewachtenaren verstonden geen woord van de Poolse bevrijders
en dus was er weinig overleg of discussie. Van der Sijpt: "Ze reden zonder
iets te zeggen bij ons in de Nieuwstraat het erf op naar onze schuur. Ze de-
den die open en zwaaiden een keer. Ze haalden alle materialen er uit, zet-
ten brancards neer en plaatsen een bord met een rood kruis aan de straat.
En zo was onze schuur snel in beslag genomen en omgetoverd in een nood-
hospitaal. ’s Middags kwamen er twee jeeps met brancards met daarop twee
gewonde soldaten. Want richting Axel werd zwaar gevochten om de brug
over het kanaal van Axel naar Hulst.”


De gewonde mannen werden in de schuur behandeld en verzorgd en na
twee dagen naar een ziekenhuis in België gebracht.

Diezelfde zaterdagmiddag 16 september werd ook een gesneuvelde Pool op
het Kerkplein gebracht. Mijnheer kapelaan diende hem nog het H.Oliesel toe.
‘s-Avonds rond 8 uur heeft Mijnheer pastoor hem hier op het kerkhof begra-
ven.

Hij ligt eerste klas. Iemand die zijn leven voor ons gaf verdient dat wel.

Het graf is er nog steeds ....




Afbeelding
Foto's: Oorlogsgravenstichting 5 april 2011

Na drie dagen braken de Polen hun noodhospitaal op en verdwenen
richting België. "En daarna hebben we hier geen militair meer gezien".



Jan Gasiorowski ligt begraven op het R.K. kerkhof van Koewacht.
Twee Polen liggen op het kerkhof van Zuiddorpe, 21 Polen hebben hun
laatste rustplaats gevonden op de R.K. begraafplaats van Axel en een
groot, onbekend aantal op diverse andere geallieerde begraafplaatsen
in Nederland en België.


Het “Poolse Kruis” aan de Hulsterseweg te Axel bij de Tweede Verkorting herinnert aan deze slag. Naar
schatting zijn bij de gevechten rondom de bevrijding van Axel zo’n 120 Poolse militairen gesneuveld.

Afbeelding
Foto: Holandia bez tajemnic, 20 september 2011



Enkele Bronnen:

24poolsehelden.nl
nl.wikipedia.org
oorlogsgravenstichting.nl
www.deslagomdeschelde.nl
www.holandiabeztajemnic.pl
www.oorlogsslachtofferszeeland.nl

_________________
Alles sal reg kom as ons almal ons plig doen


zo sep 16, 2018 12:00 pm
Profiel
Geef de vorige berichten weer:  Sorteer op  
Plaats een nieuw onderwerp Antwoord op onderwerp  [ 932 berichten ]  Ga naar pagina Vorige  1 ... 59, 60, 61, 62, 63


Wie is er online

Gebruikers op dit forum: Geen geregistreerde gebruikers. en 3 gasten


Je mag geen nieuwe onderwerpen in dit forum plaatsen
Je mag niet antwoorden op een onderwerp in dit forum
Je mag je berichten in dit forum niet wijzigen
Je mag je berichten niet uit dit forum verwijderen

Zoek naar:
Ga naar:  
Alle rechten voorbehouden © STIWOT 2000-2012. Privacyverklaring, cookies en disclaimer.

Powered by phpBB © phpBB Group